جمعه , آذر ۳, ۱۳۹۶ ۱۱:۵۱ ب.ظ
خانه » اجتماعی » جامعه » در ضرورت حکمرانی خوب
دکتر افشین زرگر

در ضرورت حکمرانی خوب

دکتر افشین زرگر – عضو هیآت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد کرج

امروزه در ادبیات سیاسی کشورهای پیشرفته، مدرن و دموکراتیک دیگر حکومت کردن چندان معنا و مفهومی ندارد، بلکه سخن از حکمرانی خوب است که به تعبیری می توان آن را مدیریت کارآمد و موثر دانست. حکمرانی مطلوب حاکی از ساختار مدیریتی پیشرفته ای دارد که در آن پاسخ گویی، شفافیت، مسئولیت پذیری، انصاف و عدالت، مشارکت، اجماع، حکومت قانون، کفایت و کارآمدی در بالاترین استانداردها وجود دارد، مدیریتی که در آن فساد راه ندارد و سرشار از ثبات و آرامش و اطمینان است. خب خودتان قضاوت کنید، این چنین حکمرانی مطلوبی در کجا دیده می شود؟ طبیعتا جهان در حال توسعه از این نظر نمره قبولی نمی گیرد، و شاگردان برگزیده چنین ساختار مدیریت کارآمدی را باید در میان کشورهای توسعه یافته دموکراتیک همچون اروپای شمالی دید، جایی که برای افکار پوچ و خرافاتی از کاربرد خشونت عریان و سازمان یافته خبری نیست. آن قدر از این نظر به ثبات و اطمینان رسیده اند که شاید دیگر در واژگان سیاسی جوامع آن ها، اصطلاحاتی مانند کودتا، شورش، انقلاب، جنگ داخلی فقط برای “جهان چندمی ها” می تواند واقعیت داشته باشد.
در کشورهایی که از نظر حکمرانی خوب در استاندارد های بالا قرار دارند، آنان که به اراده ملت از طریق انتخابات منصفانه به تصدی مناصب مهم دولتی دست می یابند، حرص و طمع قدرت و ثروت اندوزی ندارند، فیش های حقوق شان چندان تفاوتی با دیگران ندارد، هم چون همه هموطنان خود شهروند جامعه هستند و در پیشگاه قانون از حقوق شهروندی برابر برخوردارند، چون حکومت قانون به معنای واقعی اجرا می شود. نظم، عدالت، آزادی، امنیت و رفاه و همه خیرهای جمعی مورد انتظار شهروندان به دست با کفایت مدیران لایق، شایسته، متخصص، با درایت و از همه مهم تر خردمند و عقلانیت محور به بهترین وجه تامین می شود. این کارگزاران حکمرانی مطلوب رگ های گردن شان از عصبیت باد نمی کند، شیفته و تشنه قدرت نمی شوند، و اصلا چنین اجازه ای پیدا نمی کنند، چون ساختار ها و نهادهای کارآمدی ایجاد شده اند که ترمز قانون شکنی و منفعت طلبی شخصی را به موقع می کشند، نه این که بگذارند تا چانه در منجلاب فساد غرق شوند و بعد در بوق و کرنا بزنند که سرمایه ملی تاراج شد.
حکمرانی خوب و شایسته‌، به مدد مدیرانی اداره می‌شود که ایل و طایفه خود را وارد دستگاه مدیریتی شان نکنند، شعار های توخالی ندهند، مرد عمل باشند و یک لحظه هم منافع ملی را نادیده نگیرند و در چرخه عقلانی و شایسته سالارانه گردش نخبگان، به موقع راه را برای نیروهای تازه نفس و لایق تر آماده کنند، نه این که چهار دست و پا به میزهای خود بچسبند و به جای نخبه پروری، به پرورش چاپلوسان و مجیزگویان بپردازند و نردبان را از زیر پای نخبگان واقعی بکشند تا مبادا روزی به منصب های آن چشم داشته باشند.
در حکمرانی خوب، مدیران پاسخ گو هستند، مسئولیت پذیرند و شفافیت را در همه کارهای شان و حتی زندگی شخصی شان به نمایش می گذارند. آن ها به موقع و منطقی تصمیم می گیرند و پای تصمیمات شان می ایستند، در مقابل مطالبات شهروندان سر تعظیم فرود می آورند و در قبال هر اشتباهی مسئولیت را متعهدانه می پذیرند، نه این که هم چون کودکان بهانه گیر، دنبال توجیه به هر دلیلی باشند. شفافیت در کارها و زندگی شخصی، آن ها را در مقابل فساد مصون نگاه می دارد، چنین مدیرانی چیزی برای پنهان کردن ندارند، پس هرگز واهمه ای نیز از نظارت دقیق و موشکافانه بر کارهای شان نخواهند داشت.
در حکمرانی مطلوب، همه شهروندان در اداره امور مشارکت دارند، هیچ تصمیمی بدون کسب رضایت آن ها اتخاذ نمی شود و مشورت به بهترین و موثرترین صورت در تصمیم گیری های مهم و حیاتی انجام می گیرد، چون در دموکراسی رسیدن به سطح مشخصی از اجماع عمومی ضروری است.
در یک کلام، حکمرانی خوب با حکومت کردن تفاوت دارد. حکمرانی خوب مدیریت انسانی و عقلانیت محور است، با اجماع و مشارکت و شفافیت و انصاف همراه است، و هرگز فراتر از آنچه قانون مشخص کرده است قدم بر نمی دارد، در آن پذیراندن قهری تصمیمات جایی ندارد و شهروندان با رضایت قلبی به زندگی در فضای دموکراتیک می پردازند و صاحب منصبان سیاسی را مدیرانی می بینند که برای خدمت کمر همت بسته اند، و هیچ گونه تفاوت و تمایزی در حقوق شهروندی بین آن ها و خودشان وجود ندارد. همه در حکمرانی مطلوب شهروندان جامعه اند، همه به حقوق اساسی خود آگاهند و اگر مدیران سیاسی به خطا روند، از چرخه حکمرانی کنار گذاشته خواهند شد.
جهان امروز متعلق به حکمرانی های خوب است، و تمامی حکومت ها بایستی در رسیدن به استانداردهای بالا در این زمینه تلاش کنند، وگرنه کماکان در زمره همان “جهان چندمی ها” باقی خواهند ماند.

درباره ی هرمس

همچنین ببینید

تروریسم و شبکه های اجتماعی

شبکه های اجتماعی و تداوم حیات تروریسم

ژیلا احمدی – دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل شبکه‌های اجتماعی چه تأثیری بر گسترش افکار و …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *