سه شنبه , شهریور ۲۸, ۱۳۹۶ ۷:۴۳ ب.ظ
خانه » سیاسی » بین الملل » شبکه های اجتماعی و تداوم حیات تروریسم
تروریسم و شبکه های اجتماعی

شبکه های اجتماعی و تداوم حیات تروریسم

ژیلا احمدی – دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل

شبکه‌های اجتماعی چه تأثیری بر گسترش افکار و به طور کلی ادامه حیات گروه­های تروریستی داشته‌اند؟

ژیلا احمدیاسنا – شبکه خبر دانشجویان البرز – امروزه امکان دستیابی به اینترنت و استفاده از منابع اطلاعاتی در تمام جوامع بشری رو به گسترش است و هر یک از جوامع با توجه به امکانات خود به استفاده از فناوری های ارتباطات و اطلاعات می پردازد. رسانه ها در عصر اطلاعات مهم ترین سهم را در پوشش خبری رخدادها و تاثیرگذاری بر افکار عمومی دارند. انواع رسانه های مکتوب، صوتی و تصویری و اینترنتی و دیجیتالی می توانند در شکل گیری افکارعمومی موثر باشند و سیر سیاسی و اجتماعی هر جامعه و حتی جوامع جهانی را به سمت و سوی خاصی هدایت کنند. امکانات رسانه ای جدید همچون اینترنت و فضای مجازی، تاثیرگذاری بر افکار عمومی را که تا کنون در اختیار دولت ها بوده است در اختیار افراد و گروه های دیگر از جمله گروه‌های تروریستی قرار داده است. گروه‌های تروریستی به نحو گسترده از فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی برای بازنمایی قدرت خود بهره برداری می‌کنند تا به جهانی کردن ایده های خود بپردازند و مخاطبان مختلف خود را تحت پوشش قرار دهند. اینترنت یکی از ابزارهای مهم برای گسترش عقاید گروه‌های تروریستی و حفظ شهرت و اعتبار آن‌ها است. تلفن های همراه، پیام های متنی اس ام اس، وب سایت های اینترنتی، وبلاگ ها، چت روم-ها و غیره در گسترش و تأثیرگذاری باورها و اعتقادات و خواسته های گروه‌های تروریستی و به عبارتی ادامه قدرت و حیات آن‌ها کمک بسیاری کرده است. با توجه به مطالب مطرح شده حال سوالی که بیان می‌شود اینکه؛ رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی چه تأثیری بر گسترش افکار و به طور کلی ادامه حیات گروه های تروریستی داشته‌اند؟
از ابتدای فعالیت این گروه‌ها، رسانه های اجتماعی بخش مهمی از فعالیت آ‌ن‌ها بوده است حتی این گروه-ها بیشتر کار استخدام خود را از طریق شبکه های اجتماعی انجام می دهند. اینترنت از ابزارهای مهم برای گسترش عقاید، تبلیغات، دعوت، صدور فتوا، شایعه پراکنی و ایجاد جنگ روانی، آموزش فعالیت های -تروریستی، هماهنگی لجستیک و فعالیت های مالی و پولی بوده است. به دلیل نقش مهم و تاثیرگذار رسانه-ها، این گروه‌ها نه تنها بر طرفداران خود می افزایند بلکه رسانه ها در ادامه حیات این گروه‌های تروریستی تأثیر به سزایی داشته‌اند. از سوی دیگر نشریات جهادی که قبلاً بسیار برای انتشار آن در سراسر جهان مشکل داشتند اکنون به راحتی برای حامیان بالقوه با هزینه بسیار کم در سراسر جهان انتشار می یابد. جهادگرایی آنلاین تروریست های منزوی و پراکنده به لحاظ جغرافیایی را در اجتماعات افراط گرایی فراملی که با هم جنبش جهاد جهانی تشکیل می دهند گرد می آورد و اجازه تشکیل ساختار تمرکز زدایی شده از سوی گروه های مستقل همفکر ایفا می کند. گروه های جهادگرای در زمینه “جهاد الکترونیک” نیز فعالیت می-کنند. حملات اطلاعاتی از انواع مختلف به وب سایت های دشمن هک کردن آن ها سرقت اطلاعات حساس و تخریب سایت ها بخشی از این نوع خاص جهاد در سال های اخیر بوده است. وب سایت های جهادگرا فعالیت های خود را در حوزه های مختلف گسترش داده اند. این وب سایت ها به طور فزاینده چند زبانی می-شوند و کارهای جذب نیرو و به راه انداختن جنگ روانی را به نحو موثر انجام می دهند. طراحان وب سایت های مزبور برای جذب نیرو از لوگوهای قرآنی، آیات و احادیث، جذابیت های گرافیکی و غیره استفاده می کنند. اینترنت امروزه کتابخانه اصلی ادبیات جهادگرایی محسوب می شود. ادبیات‌ سیاسی، ایدئولوژیک، متون مذهبی، فتوا، خطبه ها که به دنبال جذب حامیان و تقویت انگیزه های جهادگرایان هستند به وفور در شبکه های اینترنتی جهادگرا یافت می شود. تعدد و پراکندگی حملات تروریستی به خصوص بمب گذاری های بی شمار از جمله مناطق بحرانی نشان از موفقیت این گروه‌ها در جهانی کردن ترور دارد. این گروه‌ها با استفاده از شبکه های اینترنتی جهادگرا، جهادگرایان و حامیان خود را به شورش در مناطق تحت نفوذ تهییج می کنند. آن ها همچنین در این خصوص آموزش های لازم را به افراد ارائه می دهند؛ مجموعه راهنما برای آموزش تروریست های غیرحرفه ای در زمینه تولید مواد منفجره و گازهای سمی، گروگانگیری و جنگ های چریکی در اغلب سایت های مزبور موجود است.
اینکه چرا گروه‌های تروریستی از ابزارهای رسانه ای استفاده می کنند و چگونه رسانه ها حوادث تروریستی را پوشش می دهند، و رسانه ها در تدوام قدرت این گروه های تروریستی تأثیر گذار هستند، از نکات بسیار مهمی در این زمینه می باشد. رسانه‌ نقش کلیدی در محاسبات خشونت های سیاسی و فرقه ای ایفا می کند و زمانی بکار گرفته می شود که بتواند این گونه اقدامات و مسببین آن را کوچک نمایی یا بزرگ نمایی کند. به موازات پیچیده تر شدن ساخت اجتماعی جوامع، رسانه ها از یک ابزار ساده به ابزارسیاسی قدرت تبدیل شده‌اند. آن‌ها واژگان، نمادها و اصطلاحاتی را می‌آفرینند تا مردم وگروه‌های اجتماعی را به سمت الگوهای فکری خاص و مسیرهایی که برای آن‌ها درنظرگرفته‌اند هدایت کنند رسانه از نظر اعمال قدرت و نظارت بررفتارها و مناسبات اجتماعی، مولفه جدید قدرت سیاسی جوامع تلقی می‌شود. این مولفه می‌تواند با تصویرسازی‌های متنوع خود جریان قدرت را در جوامع تغییر دهد ازاین رو، رسانه ها از کنشگران اصلی عرصه هماوردی در جهان سیاست محسوب می‌شوند.
امکانات رسانه ای جدید همچون اینترنت و فضای مجازی، تاثیرگذاری بر افکارعمومی را که تا کنون دراختیار دولت ها بوده است در اختیار افراد و گروه های دیگر نیز ممکن کرده است. اینترنت و رسانه های مجازی سرعت تاثیرگذاری بر افکارعمومی را دو چندان کرده اند، زیرا فضای مجازی مراجعه کنندگان و مخاطبان بسیار زیادی از تمامی قشرها دارد. به طور کلی گسترش انقلاب ارتباطات ، پیدایش شبکه ها و جنبشهای نوین اجتماعی موجب افزایش قدرت و سازماندهی گروه های تروریستی نیز شده است. فعالیت آزادانه و گسترده گروه های تروریستی در شبکه های اجتماعی دستیابی به هر هدفی را تسهیل می کند. در چند دهه گذشته، گروه های بنیادگرای فراوانی در منطقه خاورمیانه ظهور و بروز کرده اند. امروزه با کوچک و پیچیده تر شدن جهان و رشد روز افزون وسایل ارتباط جمعی مانند اینترنت، ماهواره و فراگیرشدن تلفن های همراه و شبکه های اجتماعی معادلات گذشته در تنظیم روابط و بیان عقاید جای خود را به معادلات جدید داده است.
رسانه ها با متحول کردن باورها و ارزشها، اعتقادات، تصویرها، ادراکات و ذهنیت های جامعه زمینه را برای اقناع و پذیرش فراهم می کنند. این وضعیت باعث شده است پیام ها ،نمادها، اخبار و اطلاعات اهمیت ویژه‌ای پیدا کنند. رسانه ها نه تنها واقعیت ها بلکه مهم تر از آن ادراک مردم از واقعیت را هم تغییر می دهند. قدرت رسانه ها به قدری است که برخی متفکرین معتقدند رسانه ها حاکمیت و قدرت تعیین سرنوشت انسان ها را از آن ها سلب کرده اند و در اختیار خود گرفته اند و بر اندیشه، ادراک و احساس افراد مسلط شده اند. از آنجا که رسانه ها در عصر ارتباطات بیشترین تاثیر گذاری را بر افکار عمومی دارند، مهم ترین بستر برای پیشبرد هدف های سیاسی، نظامی، اجتماعی و فرهنگی‌ به شمار می‌آیند.
در این میان حضور گسترده گروه های تروریستی در شبکه های اجتماعی نکته ای است که باید به آن توجه کرد. تلاش رهبران گروه های تروریستی برای استفاده از فضای مجازی و استفاده از همه امکانات و ظرفیت-های ارتباطی برای تأمین منافع و تحت پوشش قرار دادن اقدامات تروریستی آن ها و در واقع رساندن پیام حضور و ادامه حیات آن ها بسیار مهم است. این گروه‌ها با تکنیک های متعدد تلاش کرده‌اند به بازنمایی قدرت خود بر ذهن مخاطب در فضای مجازی بپردازد، حملات اطلاعاتی به وب سایت ها هک کردن آن ها، سرقت اطلاعات، فعالیت های تروریستی، شایعه پراکنی، ایجاد جنگ های روانی و غیره از جمله این موارد است. همچنین گروه های تروریستی از صفحات خود در رسانه های پر مخاطب استفاده می کنند و اهداف و دیدگاه های افراطی خود را بیان کرده و حتی فراخوان برای جذب نیرو می دهند. ارسال فیلم ها و عکس ها از جنایات انجام شده تأثیر مخربی بر ذهن مخاطب می گذارد. به طور کلی امروزه شبکه های اجتماعی نه تنها به افزایش قدرت مخرب گروه های تروریستی کمک کرده است بلکه قدرت و حیات آن ها را نیز تداوم می-بخشد و به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارها در حفظ حیات آن‌ها به شمار می آید.

درباره ی هرمس

همچنین ببینید

جنگ سوریه

شکست‌های پیاپی داعش و آینده مبهم عراق

وحید عسکری – کارشناس‌ارشد علوم سیاسی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *