جمعه , مهر ۲۸, ۱۳۹۶ ۱۲:۲۸ ب.ظ
خانه » خبر » نقد آیت الله مصباح یعنی چه؟

نقد آیت الله مصباح یعنی چه؟

حمایت آیت الله مصباح از فلان کاندیدا

آیت الله مصباح یزدی

شبکه خبر دانشجویان البرز – سرویس سیاسی

انتقادهای این روزها به آیت الله مصباح، این شائبه را ایجاد کرده که همه‌ی منتقدان دارند به ایشان توهین می‌کنند در حالی که واقیعت این نیست. البته من از همه مطالبی که این روزها در رسانه‌ها و سایتهای مختلف منتشر می‌شود دفاع نمی‌کنم. قطعا تخریب و توهین هم هست ولی نباید هر نقدی را تخریب دانست.

عمده انتقادهای درست و منصفانه را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: انتقاد از نوع رفتار سیاسی آیت الله مصباح و انتقاد از شیوه تبلیغاتی حامیان ایشان. به نظرم بخش زیادی از انتقادها متوجه حامیان ایشان است که با ساده سازی امر سیاسی، کل فرآیند انتخابات و تعیین رییس جمهور را به سه گزاره ساده تقسیم کرده‌اند:

 الف: تمجید رهبر انقلاب از آیت الله مصباح

ب: حمایت آیت الله مصباح از فلان کاندیدا

ج: پس نامزد اصلح همین کاندیدا است!

البته اگر مساله فقط در همین حد بود، مشکلی نداشت، ولی متاسفانه این فرآیند ساده را به جامعه منتقل می‌کنند و به طور ضمنی و گاه حتی به صراحت، هر تصمیمی به غیر از این را مغایر آرمان‌های امام، انقلاب و رهبری می‌دانند! مشکل دقیقا اینجاست؛ انتقادی هم اگر هست، همینجاست.

حرف ما این است که این ساده سازی تصمیم سیاسی، هم مخالف عقل و هم مغایر با خواسته های امام و رهبر انقلاب است. این جور دفاع کردن از آقای مصباح و استفاده مبتذل از رای و نظر ایشان، اول توهین به خود او و بعد توهین به مقام علم و خرد و عقل و اندیشه است. از طرفی توهین به رهبر انقلاب هم هست که نظر ایشان را اینقدر ساده تفسیر می‌‌کنند. وقتی امام رای و انتخاب خود را به دیگران حتی اطرافیان و خانواده‌اش القاء نمی‌کرد و در بیانات مختلف خود، با تعیین حق خاصی برای بزرگان، علما و حتی مجتهدین در معرفی اصلح مخالفت می‌کرد؛ وقتی رهبر انقلاب همیشه می‌گویند که من فقط یک رای دارم، چطور از بیانات ایشان عکس این حالت را برداشت می‌کنیم؟

پس ما به این رفتار جریان حامی انتقاد داریم. اما برای انتقاد از خود آیت الله مصباح ابتدا باید دو جایگاه مختلف ایشان را از هم متمایز کرد: ۱- جایگاه علمی ۲- جایگاه سیاسی

جایگاه علمی شامل همه شئون علمی، فقهی و فلسفی ایشان است. طبعا نقد و بررسی آراء و تفکرات علمی آقای مصباح کار هر کسی (لااقل امثال من) نیست. شرط اول نقد جایگاه علمی، این است که نقاد به این مباحث مسلط باشد و یا لااقل سواد لازم برای بحث درباره اندیشه‌ها را داشته باشد. در آن صورت نه تنها نقد هیچ ایرادی ندارد بلکه باعث رشد و تعالی و پیشرفت هم می‌شود. اگر در طول تاریخ، نظر و عقیده اندیشمندان مورد نقد و نقادی قرار نمی‌گرفت، امروز با این همه پیشرفت علوم مواجه نبودیم.

اما جایگاه سیاسی. به نظر من تعابیر رهبر انقلاب درباره آیت الله مصباح، به هیچ وجه ناظر به رای و نظر سیاسی نیست، آن تعابیر دقیقا ناظر به جایگاه علمی و فلسفی ایشان است. هم در متن عبارات مشخص است و هم در اشاره‌ای که به علامه طباطبایی و شهید مطهری داشتند. (البته درباره آن بزرگواران هم هرگز کسی ادعا نکرده که نظرات علمی و فقهی و فلسفی آنها قابل نقد نیست.)

اما برخی دوستان نظر دیگری دارند. حال هر تفسیری که داشته باشیم حتی اگر بپذیریم که آن تعابیر رهبری درباره جایگاه سیاسی آقای مصباح بوده، حرف من این است که رفتار سیاسی چیزی نیست که خارج از دایره نقد باشد. اینجا دیگر پای موضوعات تخصصی علمی مطرح نیست که برای نقد آن، سواد و تخصص بالا لازم باشد. موضوعات سیاسی مخصوصا در حد مسائل متعارفی چون انتخابات، اصلا چیزی نیست که در آن حرف مطلق داشته باشیم. نقد کردن تفکرات و تصمیمات سیاسی هم به جایگاه و بلندی مقام علمی آدمها ربطی ندارد.

اگر شخصی با درجه علمی بالا وارد مباحث سیاسی شد، خودش را در معرض قضاوت و نقد و نظر سایر آدمهای سیاسی جامعه قرار می‌دهد. این فرد اگر دکتر و پروفسور و آیت الله و علامه هم باشد، وقتی در امر و مساله سیاسی دخالت کند، دیگر نمی‌تواند بگوید که جایگاه علمی من اجازه نقد را به دیگران نمی‌دهد! (البته خود آیت الله مصباح چنین نظری ندارند. این نتیجه عملکرد برخی حامیان است) کسی که چنین خواسته‌ای دارد، می‌تواند اصلا دخالت نکند. مثل خیلی از بزرگان علمی و دینی ما که شان و جایگاه خود را بالاتر از آن می‌دانند که در موضوعات متعارف سیاسی اظهار نظر کنند. اگر با کاندیداها هم ملاقات ‌کنند، معمولا هرگونه حمایتی را تکذیب می‌کنند. چون ورود به این مسائل، مساوی است با نقد رفتار سیاسی آنها که اصلا چیز عجیبی نیست.

پس ورود آیت الله مصباح به امور سیاسی، ربطی به جایگاه علمی و فلسفی ایشان ندارد و نباید انتظار داشت که دیگران هم بخاطر آن جایگاه علمی، به تصمیم سیاسی ایشان نقدی نداشته باشند. (حال این نقدها درست است یا نه، بحث دیگری است) البته قطعا حفظ حریم و حرمت ایشان و همه بزرگان واجب و لازم است.

خلاصه اینکه بخش زیادی از نقدهای فعلی ناظر به این مساله است. متاسفانه عمده‌ی کسانی که این روزها از آیت الله مصباح دفاع می‌کنند و یا پاسخ نقدها را می‌دهند، عمدا یا سهوا به این نکته اصلا توجهی ندارند. برای فرار از پاسخگویی خیلی راحت همه منتقدان را به توهین و اهانت به آقای مصباح متهم می‌کنند، در حالی که نقد مهم و اصلی، نه به ایشان که به جریانی است که این رفتار سیاسی را در پیش گرفته است. یعنی کسانی که کل فرآیند انتخابات را چنان ساده می‌کنند که با سه گزاره ساده، تکلیف انتخاب رییس جمهور هم مشخص می‌‌‌‌شود!

البته به تصمیم‌ها و معیارهای سیاسی آقای مصباح هم مخصوصا در معرفی اصلح و تبعات و نتایج و سابقه این تصمیم‌ها نقدهای جدی و اساسی وارد هست که باید در فرصتی دیگر درباره‌اش حرف زد. فعلا حرف ما این است که این نحوه ورود را نمی‌توان ناشی از مقام و جایگاه علمی دانست، بلکه چیزی است شبیه رفتار سیاسی روسای احزاب و گروه‌های سیاسی. پس نمی‌توان انتظاری جز نقد رفتار سیاسی را از منتقدان سیاسی داشت.

درباره ی هرمس

همچنین ببینید

مسیر های راهپیمایی روز جهانی قدس در کرج

شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی کرج اعلام کرد، مسیر میدان شهدا به سمت مصلی بزرگ کرج، …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *